Είναι γνωστός ο κυρίαρχος ρόλος της διατροφής στον διαβήτη αφού αποτελεί τη βάση της θεραπείας και προϋπόθεση καλής ρύθμισης.

Από τα μέσα του προηγούμενου αιώνα μέχρι το 1970 η φιλοσοφία της διαβητικής δίαιτας ήταν διαφορετική. Το άτομο με διαβήτη έπρεπε να καταναλώνει κυρίως πρωτεΐνες και ελάχιστους υδατάνθρακες.

Βασισμένες στη θεωρία αυτή δημιουργήθηκαν δίαιτες με μεγάλη κατανάλωση σε πρωτεΐνες δηλαδή κρέατα, ψάρια και γαλακτοκομικά και μειωμένους υδατάνθρακες

<30%, δηλαδή ελάχιστο έως καθόλου ψωμί ή δημητριακά όπως η «δίαιτα της Παλαιολιθι- κής εποχής» (DrMackarness1958),  για να ακολουθήσουν άλλες με διασημότερη τη δίαιτα Atkins(1972), τη δίαιτα Zoneτου BarrySeans(1996) με πολλούς οπαδούς στην Αμερική, τη δίαιτα Dukan(2011) στη Γαλλία, τις δίαιτες Weight-Watcers,ProteinPowerLifespanκαι άλλες πολλές που εμφανίζονται κατά καιρούς με διάφορες παραλλαγές και έμφαση στην πρωτεϊνική σύνθεση.

Διαιτολόγια με πολλές πρωτεΐνες συστήνεται σήμερα από την Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία να ακολουθούνται μόνο για 1 χρόνο ως μέσον απώλειας ανεπιθύμητου βάρους, πάντοτε υπό ιατρική παρακολούθηση λόγω των σοβαρών επιπλοκών που δημιουργούν, όπως τα υπογλυκαιμικά επεισόδια, η υπέρταση, η υπερλιπιδαιμία, οι καρδιοπάθειες, οι νεφροπάθειες και η χολολιθίαση. Εξάλλου με τη συνεχιζόμενη εφαρμογή τους χάνεται η δυνατότητα της ήπιας προσαρμογής στην ισορροπημένη διατροφή.

Οι δίαιτες που συστήνονται σήμερα τόσο για πρόληψη, όσο και για αντιμετώπιση του διαβήτη, της παχυσαρκίας και της υπέρτασης, είναι η μεσογειακή δίαιτα, επικρατέστερη όλων, η δίαιτα DASH(DietarytoStopHypertation)και η δίαιτα τροφίμων με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη.

Η δίαιτα DASH,εξειδικευμένη να ελαττώνει την υπέρταση, είναι πλούσια σε συστα- τικά όπως το κάλιο, το ασβέστιο και το μαγνήσιο, συστατικά που σχετίζονται με τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Περιλαμβάνει κυρίως φρούτα και λαχανικά, γαλακτοκομικά χωρίς λιπαρά -σε περισσότερες ποσότητες από ότι η μεσογειακή- και πολύ μειωμένο αλάτι. Δίνει έμφαση στα τρόφιμα που μειώνουν τα τριγλυκερίδια, τη διαστολική πίεση και το πρωϊνό σάκχαρο νηστείας.

Η δίαιτα τροφίμων με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη αφορά την ποιότητα των σακ- χάρων των αμυλούχων τροφίμων και όχι την ποσότητα και εστιάζει στα καλά αποτελέ- σματα των μεταγευματικών σακχάρων. Προτείνει άγουρα φρούτα και λαχανικά, άφθονες φυτικές ίνες και λιγότερο βρασμένα ζυμαρικά και όσπρια. Οι ίδιοι κανόνες επιλογής τρο- φίμων με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη ισχύουν και στη μεσογειακή δίαιτα.

Η μεσογειακή δίαιτα βοηθάει στην πρόληψη και προστατεύει από την εξέλιξη του διαβήτη, αλλά και από την εμφάνιση νέων περιπτώσεων κατά 80%. Επιπλέον, συνδέεται με ταχύτερη και αποτελεσματικότερη απώλεια βάρους, ρίχνει περισσότερο την αρτηριακή πίεση και μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών κατά 50%.

Με τη μεσογειακή δίαιτα το άτομο με διαβήτη δεν στερείται τίποτα. Τρώει απ’ όλα, αρκεί να υπάρχει ποικιλία,ισορροπίακαιμετρημένηποσότηταυδατανθράκωνκαλήςποιότητας,ώστε μετά το γεύμα τα σάκχαρα να διατηρούνται σταθερά σε χαμηλά επίπεδα. Η ρύθμιση αυτή δεν είναι εύκολη υπόθεση και απαιτεί προϋποθέσεις. Οι υδατάνθρακες πρέπει να είναι καταμερισμένοι σε 3 - 6 γεύματα ανάλογα με το πρόγραμμα καθενός και με τα θεραπευτικά σχήματα.

Επιπρόσθετα, ειδικοί προστατευτικοί μηχανισμοί που ενεργοποιεί η μεσογειακή δίαιτα και αναδεικνύουν την υπεροχή της, έχουν καταγραφεί σε σύγχρονες μελέτες όπως η SUN, η μελέτη PREDIMED, η μελέτη ΕPIC, η Nurce’s Health Study II κ.ά

Επόμενο άρθρο : οι ειδικοί προστατευτικοί μηχανισμοί που ενεργοποιεί η μεσογειακή δίαιτα